سختی و سختی پذیری



سختی و سختی پذیری
سختی
سختی، میزان مقاومت سطح ماده در برابر تغییر شکل دائم و یا نفوذ یک ماده دیگر به داخل آن  است
هر چه سختی یک ماده بیشتر باشد دیرتر خراش برمی‌دارد. الماس از سخت ترین مواد طبیعی شناخته شده می باشدمعیارها و آزمون‌های مختلفی برای سختی مواد وجود دارد اما تمام آن‌ها از مقاومت ماده در برابر یک فرورونده یا خراشنده با اعمال نیروی مشخص بر ابزاری با شعاع یا قطر مشخص سختی ماده را ارزیابی می‌کنند.
اطلاعات بدست آمده از سختی سنجی و اهمیت آن در سازه های ساختمانی، صنعت خودرو، هوا فضا، کنترل کیفیت و... بینش ارزشمندی برای دوام، قدرت، انعطاف پذیری و قابلیت های انواع مختلف قطعات که از مواد خام به کالای نهایی تبدیل می شوند فراهم می گردد.
 برای مثال برای یك قطعه خاص، مقدار سختی در دو نقطه مختلف آن ممكن است فرق داشته باشد و این همان معنای سختی پذیری و تفاوت بین سختی و سختی پذیری می باشد.
سختی سنجی همانطور که گفته شد میزان مقاومت ماده در مقابل نفوذ می باشد و ازاصلی ترین دلایل بالا رفتن سختی یک فولاد می توان به میزان کربن موجود در آن ماده اشاره کرد هرچه میزان کربن بالاتری داشته باشد سختی آن فولاد بالاتر می رود مانند Ck22 و Ck45 که فولاد Ck45 به دلیل بالاتر بودن میزان عنصر کربن سختی بالاتری نسبت به CK22 دارد.
از دیگر دلایل میزان سختی یک فولاد می توان به اندازه دانه، نرخ کرنش، دما، عناصر آلیاژی و ... اشاره کرد.
حال تفاوت بین سختی و سختی پذیری میزان عمقی است که یک ماده باتوجه به ابعاد و شکل ماده سختی میگیرد.که عناصر آلیاژی به این سختی عمق می دهد.
مارتنزیت یک ریزساختار سخت را برای موارد تحت سایش و استحکام بالا فراهم می کند. ولی این ساختار شکننده است و برای بهبود شکل پذیری باید تمپر شود. مارتنزیت باعث افزایش سختی میشود.
افزایش اندازه دانه باعث کاهش انتشار کربن (فاصله بیشتر برای حرکت) می شود و باعث شکل گیری مارتنزیت می شود(اثر اندازه دانه مستقل از ترکیب است).
عناصر آلیاژی ، مانند نیکل ، کروم و سایرین ، باعث کاهش انتشار کربن در فولاد می شوند. این انتشار کربن برای تشکیل پرلیت مورد نیاز است. بنابراین ، عناصر آلیاژی تشکیل مارتنزیت را راحت تر کرده و امکان تشکیل مارتنزیت را با سرعت کوئنچ پایین تر فراهم می کنند. این امر باعث می شود تا آن ماده به طور عمیق سخت تر شود.

 

 

امتیاز به این مطلب:
امتیاز 5 از 5 - 5 رای


1399/06/18 - 13:21 دانشنامه متالورژی

ثبت نظر جدید

نظر خود را در مورد این مطلب از طریق فرم زیر ثبت نمایید..

بازگشت