مس و آلیاژهای آن




مس دارای سه درجه می باشد که شامل مس الکترولیزی با خلوص بیش از 99.99 درصد ، مس دریاچه ای و مس ریختگی می شود. مس معمولا در کانی های آزوریت ، مالکالیت ، بورنیت ، سنگ مس ، کولین ، کالکوسیت ، کالکوپیریت با فرمول شیمیایی CuFeS₂  و کوپریت وجود دارد .
ترکیبات مهم مس شامل سولفید ها ، اکسید ها و کربناتها است . وجود فلزات گرانبها مانند مانند نقره و مس در کانه های مس ، سبب شده تا فلز مس گران تمام نشود. اکثر کانه های مس کمتر از یک درصد مس دارند و عموما قبل از ذوب تغلیظ می شوند . مهمترین کانه مس ، کالکوپیریت ، معروف به پیریت های مس (کانه زرد مس) است . کالکوسیت کانه مس حاوی سولفور مس (Cu₂S)  می باشد . کوپریت یا کانه سرخ مس ، اکسید مس (Cu₂O)   است . کانه طبیعی تنوریت برای تولید اکسید مس سیاه (CuO)  ، پودر بی شکل سیاه رنگ ، بکار می رود .
مس در محیط زیست به مقدار فراوان یافت می شود . مس در انواع غذاها ، آب آشامیدنی و هوا وجود دارد .
قابلیت شکل پذیری مس برای شکل دادن در گرما (مانند نورد گرم و آهنگری) و شکل دادن در سرما (مانند نورد سرد و حدیده کاری) خوب است اما قابلیت ماشینکاری آن نسبتا بد است . مهمترین موارد استعمال صنعتی مس در قابلیت هدایت الکتریکی بالا و مقاومت خوردگی خوب آن است .
خواص مکانیکی :
مس استحکام متوسط دارد ولی بسیار چکشخواراست .
قابلیت هدایت الکتریکی و حرارتی :
قابلیت هدایت حرارتی بالایی دارد . به همین علت در مبدلهای حرارتی و لوله های کندانسور کاربرد زیادی دارد . اگرچه هدایت الکتریکی نقره از مس بیشتر است اما برای حجم معینی از سیم پیچ کمترین مقاومت به مس تعلق دارد زیرا هدایت التریکی نقره 5 درصد از مس بیشتر بوده اما جرم حجمی آن 15 درصد از مس بیشتر است .
مقاومت خوردگی :
مس خالص مقاومت خوردگی خوبی دارد . استفاده زیاد از مس در صنایع غذایی بهمین علت است . دیگ و دیگچه های بخار تحت فشار و لوله های صنایع غذایی از مس ساخته می شوند . همچنین مس کاربرد زیادی در صنعت نفت و نساجی دارد .
اکسیژن زدایی از مس :
درجه خلوص مس تاثیر زیادی بر روی خواص الکتریکی و مغناطیسی آن دارد . مس بوسیله تبدیل یا برشته کردن جزیی و یا بوسیله ذوب احیا بدست می آید و بوسیله الکترولیز و یا ذوب تکمیلی ، خالص می گردد .
تصفیه مس معمولا در یک کوره انعکاسی انجام می گیرد . ناخالصیها ، اکسید شده و توسط فاز گازی یا سرباره کوره حذف می گردند . معمولا حمام مذاب تا زمانی که مقدار Cu₂Oα به 6 درصد برسد اکسیده می گردد . وقتی که حداکثر قابلیت هدایت الکتریکی مد نظر باشد اکسیژن زدایی توسط کلسیم ، لیتیم ، برلیوم یا منیزیم انجام می شود .

 



1398/10/02 - 11:43 دانشنامه متالورژی